Αλλοδαποί «ναυαγοσώστες» με μόνο προσόν το… διαβατήριο

Ο κίνδυνος να εργάζονται σε ελληνικές παραλίες και ξενοδοχεία αλλοδαποί «ναυαγοσώστες» χωρίς την εκπαίδευση, την άδεια και τη γλωσσική επάρκεια που απαιτεί η ελληνική νομοθεσία, αναδεικνύεται όλο και πιο έντονα ενόψει της θερινής σεζόν 2026.

Την ώρα που τα τουριστικά καταλύματα έχουν ήδη υποδεχτεί τους πρώτους επισκέπτες και οι ναυαγοσώστες έχουν ανέβει στα βάθρα των κολυμβητικών δεξαμενών, πρακτορεία και μεσάζοντες με έδρες στο εξωτερικό εμφανίζονται στα κοινωνικά δίκτυα να αναζητούν προσωπικό για ελληνικά νησιά, μεταξύ των θέσεων και για αλλοδαπούς ναυαγοσώστες, με μοναδική ουσιαστικά προϋπόθεση την κατοχή διαβατηρίου χώρας της ΕΕ ή έγκυρης άδειας διαμονής.

Σε αγγελίες που κυκλοφορούν διαδικτυακά, πρακτορεία στελέχωσης ξενοδοχειακών μονάδων υπόσχονται στους υποψηφίους συμβάσεις εργασίας διάρκειας 3–7 μηνών σε πολυτελή θέρετρα 4 και 5 αστέρων στην Ελλάδα, με δωρεάν διαμονή, διατροφή, ασφάλιση κοινωνικής ασφάλισης, σύνταξης και ατυχήματος, επιστροφή εξόδων αεροπορικού εισιτηρίου, παραλαβή από το αεροδρόμιο, μία ημέρα άδεια ανά εβδομάδα και παροχή στολής εργασίας. 

Η εικόνα συμπληρώνεται με την υπόσχεση μιας «αξέχαστης διεθνούς καλοκαιρινής εμπειρίας» κάτω από τον μεσογειακό ήλιο και σε εντυπωσιακά παραθαλάσσια θέρετρα.

Ωστόσο, πίσω από αυτό το ελκυστικό «πακέτο» η ανησυχία ξεκινά από το γεγονός ότι ως βασικό κριτήριο για τη θέση του ναυαγοσώστη εμφανίζεται απλώς η κατοχή διαβατηρίου ή άδειας διαμονής στην ΕΕ. 

Δεν διευκρινίζεται αν ο υποψήφιος διαθέτει άδεια ναυαγοσώστη από ελληνική Λιμενική Αρχή ή πιστοποίηση από αναγνωρισμένη σχολή ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, ούτε αν έχει επαρκή γνώση ελληνικής γλώσσας, όπως προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο.

 Έτσι γεννάται το κρίσιμο ερώτημα: από πότε ένα ταξιδιωτικό έγγραφο αρκεί για να αναλάβει κάποιος τη ναυαγοσωστική κάλυψη σε ελληνικό έδαφος;

Τι προβλέπει η ελληνική νομοθεσία

Το ισχύον πλαίσιο για τη ναυαγοσωστική στην Ελλάδα αντιμετωπίζει τον ρόλο του ναυαγοσώστη ως επάγγελμα αυξημένης ευθύνης, στενά συνδεδεμένο με την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Για να εργαστεί κάποιος ως ναυαγοσώστης σε πισίνα τουριστικού καταλύματος ή σε οργανωμένη παραλία, οφείλει να έχει ολοκληρώσει επιτυχώς την προβλεπόμενη εκπαίδευση σε αναγνωρισμένη σχολή ναυαγοσωστικής εκπαίδευσης, να έχει αποκτήσει πιστοποίηση ναυαγοσώστη πισίνας ή άδεια επαγγέλματος από Λιμενική Αρχή, και να έχει αξιολογηθεί θεωρητικά και πρακτικά σε θέματα διάσωσης, πρωτοκόλλων πρώτων βοηθειών και συνεργασίας με υπηρεσίες εκτάκτου ανάγκης.

Για αλλοδαπούς υποψηφίους οι απαιτήσεις είναι ακόμη πιο συγκεκριμένες στο κομμάτι της γλώσσας: προβλέπεται επαρκής γνώση της ελληνικής, σε επίπεδο που να επιτρέπει αποτελεσματική επικοινωνία με λουόμενους, γονείς, προσωπικό του καταλύματος, ΕΚΑΒ και Αρχές. Η απαίτηση αυτή δεν είναι τυπική. Σε περιστατικό πνιγμού, καρδιακής ανακοπής ή σοβαρού τραυματισμού μέσα στο νερό, ο ναυαγοσώστης πρέπει να δώσει σαφείς οδηγίες, να περιγράψει με ακρίβεια την κατάσταση, να καλέσει σωστά σε βοήθεια και να μεταφέρει κρίσιμες πληροφορίες στους διασώστες. Η ελλιπής γνώση ελληνικών μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή λάθος συνεννόηση, με ορατό κίνδυνο για την έκβαση του περιστατικού.

Το πρόβλημα, όπως αναδεικνύεται από όσους δραστηριοποιούνται στην ναυαγοσωστική κάλυψη, είναι ότι σε πραγματικές συνθήκες έκτακτης ανάγκης ο χρόνος για λάθη απλώς δεν υπάρχει.

 Σε ένα σοβαρό περιστατικό μέσα στο νερό, στη σύγχυση που δημιουργείται, ο ναυαγοσώστης καλείται να αναγνωρίσει αμέσως τι έχει συμβεί, να αξιολογήσει τη σοβαρότητα, να αποφασίσει γρήγορα πότε και πώς θα επέμβει, να ενεργοποιήσει πρωτόκολλα διάσωσης και να συντονιστεί με υπηρεσίες εκτάκτου ανάγκης.

Ο κάθε τουρίστας, ο γονέας ή ο ξενοδόχος βλέπει μια στολή με ένδειξη «lifeguard» και θεωρεί αυτονόητο ότι πίσω από αυτήν βρίσκεται ένας επαγγελματίας με συγκεκριμένες γνώσεις και άδεια.

Αν όμως πίσω από τη στολή υπάρχει κάποιος που απλώς προσλήφθηκε με βάση το διαβατήριο και μια γενική εμπειρία, χωρίς να έχει εκπαιδευτεί σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, τότε η εικόνα αυτή είναι μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση ασφάλειας.