Οι ειδικοί εξηγούν την άνοδο της στάθμης της θάλασσας στα μέσα Φεβρουαρίου 2026, τον ρόλο του βαρομετρικού χαμηλού, της Νέας Σελήνης και της κλιματικής αλλαγής.

Γιατί ανέβηκε η στάθμη της θάλασσας – Πώς το εξηγούν οι ειδικοί

Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας που καταγράφηκε στα μέσα Φεβρουαρίου 2026 στην Ελλάδα οφείλεται κυρίως σε ένα εξαιρετικά βαθύ βαρομετρικό χαμηλό και δευτερευόντως σε παλιρροϊκούς παράγοντες. Η κλιματική αλλαγή δεν προκάλεσε άμεσα το φαινόμενο, αλλά έχει ήδη αυξήσει τη μέση στάθμη, ενισχύοντας τις επιπτώσεις τέτοιων επεισοδίων.

Ο ρόλος του βαρομετρικού χαμηλού

Καθοριστικός παράγοντας ήταν ένα ιδιαίτερα έντονο βαρομετρικό σύστημα που επηρέασε τη χώρα στα μέσα Φεβρουαρίου. Στο Βόρειο Αιγαίο η ατμοσφαιρική πίεση υποχώρησε έως τα 982,7 hPa, δηλαδή περίπου 30 hPa χαμηλότερα από τα συνήθη επίπεδα.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι για κάθε πτώση 1 hPa, η επιφάνεια της θάλασσας ανυψώνεται περίπου κατά 1 εκατοστό. Με αυτόν τον μηχανισμό, η στάθμη στο Βόρειο Αιγαίο αυξήθηκε τοπικά σχεδόν κατά 30 εκατοστά, χωρίς να υπολογίζονται οι επιδράσεις των ανέμων.

Πώς επηρέασε η Νέα Σελήνη

Το φαινόμενο συνέπεσε με Νέα Σελήνη, δηλαδή με παλιρροϊκή συζυγία (spring tide), όταν οι βαρυτικές δυνάμεις Ήλιου και Σελήνης συνδυάζονται, ενισχύοντας το παλιρροϊκό αποτέλεσμα.

Ωστόσο, δεν υπήρξε σύμπτωση με περίγειο, δηλαδή με τη στιγμή που η Σελήνη βρίσκεται πιο κοντά στη Γη. Σε μια τέτοια περίπτωση, η παλιρροϊκή επίδραση θα μπορούσε να είναι ελαφρώς ισχυρότερη, κατά μερικά ακόμη εκατοστά. Αν το ίδιο επεισόδιο συνέπιπτε με Πανσέληνο αντί για Νέα Σελήνη, το παλιρροϊκό αποτέλεσμα θα ήταν πρακτικά το ίδιο.

Τι σημαίνει η συμβολή της κλιματικής αλλαγής

Η μέση στάθμη της θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο έχει ήδη αυξηθεί κατά περίπου +10–15 cm σε σύγκριση με τις αρχές του 20ού αιώνα. Η άνοδος αυτή οφείλεται στη θερμική διαστολή των ωκεανών και στην τήξη παγετώνων.

Αυτά τα επιπλέον εκατοστά λειτουργούν σωρευτικά: όταν συνδυάζονται με ακραία καιρικά φαινόμενα χαμηλής πίεσης και ισχυρούς ανέμους, αυξάνουν την πιθανότητα υπερχείλισης σε λιμάνια και παραλιακούς δρόμους.

Για την Ελλάδα, σε σενάριο υπερθέρμανσης 3 °C έως το 2100, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η άνοδος της στάθμης μπορεί να φτάσει τα 50–70 cm, γεγονός που θα καταστήσει παρόμοια επεισόδια συχνότερα και πιο εκτεταμένα.

Τι έδειξε το επεισόδιο του Φεβρουαρίου 2026

Το περιστατικό στα μέσα Φεβρουαρίου 2026 ήταν αποτέλεσμα συνδυασμού φυσικών διεργασιών: ακραία χαμηλή ατμοσφαιρική πίεση, παλιρροϊκή συζυγία και ήδη αυξημένη βασική στάθμη. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όσο η μέση στάθμη συνεχίζει να ανεβαίνει, τέτοια φαινόμενα θα έχουν μεγαλύτερη ένταση και επιπτώσεις στις παράκτιες περιοχές της χώρας.